Linda de Vries is een gerespecteerde angstcoach en de oprichter van Angstvoordetandartsbehandeling.nl. Met haar achtergrond in mondzorg en coaching helpt ze zowel volwassenen als kinderen om angsten te overwinnen en de controle over hun mondgezondheid te herwinnen.
Ze stond bij de receptie, haar schouders opgetrokken en haar ogen naar de grond gericht. Haar stem beefde toen ze vroeg: "Kunnen jullie mijn zoontje helpen? Elke tandartsafspraak is een nachtmerrie... en ik wil niet dat hij dezelfde angst ontwikkelt als ik."
Na een bezoek aan het consultatiebureau moest ze haar driejarige zoontje Jaden meenemen naar de tandarts, omdat zijn tanden achterliepen op de norm. In de ogen van de moeder zag ik niet alleen diepe angst, maar vooral een overweldigende hoeveelheid liefde toen ze zei: "Geen kopie van mij." Ze was zelf bang, maar vastbesloten om het patroon van angst te doorbreken en haar zoon te behoeden voor dezelfde ervaring.
De eerste ontmoeting: Vertrouwen op ooghoogte
Als angstcoach en expert op het gebied van peuter mondzorg weet ik hoe cruciaal de eerste momenten zijn. Toen Jaden binnenkwam, was hij verlegen en stil. Hij hield stevig zijn favoriete konijn vast, als een anker in een vreemde, klinische omgeving.
Ik paste meteen een belangrijke coachingstechniek toe: rapport opbouwen via non-verbale afstemming. Ik ging op mijn knieën zitten om op ooghoogte met Jaden te praten. Niet om schattig te doen, maar omdat respect de basis vormt van vertrouwen. Een kind kijkt niet graag omhoog naar een vreemde in een tandartspraktijk.
Mijn eerste stap was niet gericht op Jaden, maar op zijn konijn: "Wat een stoer knuffeldier! Vind je hem leuk?" Jaden glimlachte en liet zijn knuffel zien. Dit was een afleidingstechniek om zijn aandacht weg te halen bij de dreiging om hem heen en hem een gevoel van veiligheid te geven.
De kracht van voorspelbaarheid: Tell-Show-Do
Vertrouwen bouw je niet op met loze woorden; je bouwt het op door voorspelbaar te handelen. Daarom gebruikte ik de Tell-Show-Do methode, een effectieve techniek in de kindertandheelkunde om angst te verminderen.
- Tell (Vertellen): In eenvoudige woorden legde ik uit wat we gingen doen. We zouden op een speelse manier tanden tellen met mijn 'telstokje'.
- Show (Tonen): Ik liet hem een bekertje water vasthouden en zelf de speekselzuiger bedienen. Zo kon hij wennen aan geluiden en situaties in de tandartspraktijk. Ik maakte de link naar zijn eigen belevingswereld: "Jouw mond wordt straks ook nat, zullen we kijken of ik dat goed kan opzuigen?"
- Do (Doen): De daadwerkelijke behandeling.
Het doorbreken van projecties
Toen we naar de behandelstoel liepen, kwamen we een bekend fenomeen tegen: angstprojectie. Moeder nam plaats in de stoel om het goede voorbeeld te geven, maar haar spanning was voelbaar. Jaden weigerde instinctief om bij haar op schoot te gaan. Kinderen voelen haarfijn de stress bij hun ouders aan.
In plaats van te dwingen, koos ik voor herkadering. Ik vroeg Jaden om zelf op de stoel te klimmen: "Kijk Jaden, deze stoel is als een glijbaan. En je konijn kan bij je op schoot blijven."
Dit werkte. Het werd een spel. Geen strijd, alleen een uitnodiging.
De essentie van het verhaal
Leeftijd doet er niet toe als het gaat om respecteren van grenzen en opbouwen van vertrouwen. Mijn professionele overtuiging is simpel: angst verdwijnt niet door te dwingen, maar door veiligheid te bieden.
Uit onderzoek en ervaring blijkt dat tandartsangst bij volwassenen vaak begint in de kindertijd. Als we toekomstige mondgezondheid willen waarborgen, moeten we bij kinderen beginnen. Dit vereist geborgenheid en veiligheid, behoud van autonomie en positieve bekrachtiging voor een angstvrije tandartservaring.
